Bir yemeğin şiire girmesi için nasıl bir lezzet olması gerekir? Demirkent köyünün hinkalı buna iyi bir cevap: "Kırk hinkal yiyip de doymadım diyen, atanı görastum — çıkıp gelsene" diye başlayan o köy deyişi, bu yemeğin buraya ne kadar işlediğini tek başına anlatıyor.
"Kırk hinkal yiyip de doymadım diyen,
Atanı görastum — çıkıp gelsene."
Hinkal (ya da hingel, hengel), Kafkasya kökenli bir hamur yemeğidir. Türkiye'nin pek çok yöresinde farklı biçimlerde yapılır. Ama Demirkent'in hinkalında fark belirgin: içine kavurma konulur, hamur sıkıca kapatılır ve kaynar suda haşlanır. Servisi sadedir — yanında sadece turşu. Başka bir şey istemez, başka bir şeye de ihtiyaç duymaz.
Hamur açılıyor — inceliği ve sıkılığı hinkalın temel taşı.
Başka Yerden Farklı Kılan Ne?
Türkiye'de pek çok yörede hamur yemeği geleneği var ve bunların her biri bir köye, bir aileye, bir sofraya aittir. Demirkent'inki de öyle. Bu köyde hinkal yapılırken önce kavurma hazırlanır — günler öncesinden, sabrıyla pişirilmiş, soğumuş bir kavurma. Hamur açılır, içine kavurma konulur, kenarlar sıkıca bastırılır.
Hamur hazırlandıktan sonra kaynar suya atılır ve haşlanır. Sıcak suda pişerken kavurma içeride yumuşar, hamurla bütünleşir. Tabağa alındığında dışarıdan sade görünür — ama o ilk ısırıkta içinden çıkan doluluk, beklenmedik bir şeydir.
Hinkalin tad bulduğu Demirkent/Erkinis köyü.
Şiire Geçen Bir Lezzet
Demirkent'te hinkal sadece yenilen bir şey değil, köy kimliğinin bir parçası. Uzakta yaşayan bir Demirkentli, memleketi özlediğinde aklına o hinkalin tadı düşer. Misafir geldiğinde sofraya hinkal çıkar. Düğünlerde, bayramlarda, kışın uzun gecelerinde — hinkal hazır bir cevaptır her duruma.
Kavurma hamura sarılıyor — en kritik an bu.
Kırk tane yiyip doyamamak deyişi abartı değildir. Bu yemeği yapan ellerin arkasında uzun kışlar, ağır işler ve geniş sofralar var. Bir tabak hinkal o sofraların özüdür — hem doyurur, hem büyüler.
Her biri sıkıca kapatılmış — açılmadan suya girmeli.
15 Yıl Önce Başlayan Bir Hikâye
Bu yazıyı yazan, Demirkent hinkalıyla 15 yıl önce tanışmış. O ilk lokmadan bu yana pek çok yerde pek çok hamur yemeği yenilmiş — ama kavurmalı hinkal bir kez tattıktan sonra aklın bir köşesinden gitmiyor. Döndüğü her seferinde yeniden başa dönüyor, aynı tatla.
Sofrada turşuyla gelen bir tabak hinkal, o köyde yetişmiş birinin elinden çıkmışsa — başka kelime yok. Sadece yenir.
Hinkal hazır, afiyet olsun. 🍽️
- Demirkent hinkalı içine kavurma konulup haşlanır, yanında sadece turşu ile yenir
- Yemeğin adı köy deyişlerine ve şiirlere geçmiş — kırk tane yiyip doyamamak gerçek bir ölçüdür
- Büyük marketlerde değil, Demirkent sofralarında bulunur — yerinde aranır