Artvin ne zaman il oldu
🏛️ Tarih

Artvin Ne Zaman İl Oldu?

1924'te vilayet olan Artvin; kapatıldı, yeniden kuruldu, isim değiştirdi. Bir ilin kimliğini kazanması tam 32 yıl sürdü.

Artvin'in il olma hikayesi, pek çok kişinin bildiğinden çok daha karmaşık ve ilginçtir. Tarih boyunca farklı isimler taşıyan, defalarca el değiştiren, Rusların yönetiminde kalan ve nihayetinde Türkiye'ye katılan bu toprakların bugünkü idari yapısına kavuşması, tam 32 yıl sürdü.

Önce Sancak, Sonra Vilayet: 1924

7 Mart 1921'de Gürcülerden geri alınan Artvin, önce Ardahan Sancağı'na bağlandı. Aynı yılın Temmuz ayında Artvin Sancağı ayrı bir idari birim olarak kuruldu. Asıl dönüm noktası ise 24 Nisan 1924'te geldi: Türkiye genelinde sancak teşkilatı kaldırılıp vilayetlere geçilince, Artvin de kendi adıyla bir vilayet haline geldi.

Artvin 1937
Artvin, 1937 — İlin ilk yıllarından tarihi bir kare

Kapatıldı: 1933

Dokuz yıl boyunca kendi vilayeti olarak varlığını sürdüren Artvin, 1 Haziran 1933'te 2197 sayılı kanunla lağvedildi. Artvin ve Rize illeri birleştirilerek merkezi Rize olan Çoruh Vilayeti kuruldu. Artvin bu kez sadece bir kaza merkezi konumuna düştü. Dağlık arazisi ve ulaşım güçlükleri nedeniyle bu birleşme Artvin halkı için büyük sorunlar doğurdu; vilayet merkezine ulaşmak neredeyse imkânsız hale geldi.

Yeniden Merkez: 1936

Bu sıkıntılar bizzat dönemin Başbakanı İsmet İnönü'ye iletildi. 1935'te Artvin'i ziyaret eden İnönü'nün bölgenin koşullarını yerinde görmesinin ardından harekete geçildi. 4 Ocak 1936'da 2885 sayılı kanunla Rize merkezli Çoruh Vilayeti feshedildi; merkezi Artvin olan yeni Çoruh Vilayeti kuruldu. Artvin bu kez vilayetin merkezi oldu.

Eski Artvin 1950
Artvin, 1950'ler — Çoruh Vadisi'ne yaslanan şehrin görünümü

Artvin Adını Aldı: 1956

Son adım 17 Şubat 1956'da atıldı. 6668 sayılı kanunla Çoruh Vilayeti'nin adı kaldırıldı ve ilin adı, merkezinin adıyla aynı olan Artvin olarak belirlendi. Böylece ilin en önemli akarsuyu olan Çoruh Nehri'nin verdiği isim tarihe karışırken, şehrin kendi adı resmi kimliğine kavuştu.

📌 Kısaca Kronoloji
Artvin, 1924'te vilayet — 1933'te kaza — 1936'da yeniden vilayet merkezi — 1956'da bugünkü adıyla il oldu. Adını Çoruh Nehri'nden alan il, 1956'dan bu yana Artvin ismiyle anılmaktadır.
1921
Artvin, 7 Mart'ta Gürcülerden geri alındı. Temmuz'da Artvin Sancağı kuruldu.
1924
24 Nisan'da sancaklar vilayete dönüştürüldü. Artvin, kendi adıyla bağımsız bir vilayet oldu.
1933
1 Haziran'da Artvin vilayeti lağvedildi. Merkezi Rize olan Çoruh Vilayeti'ne kaza olarak bağlandı.
1936
4 Ocak'ta yeni Çoruh Vilayeti kuruldu ve merkezi Artvin oldu. Hopa ile Yusufeli de Artvin'e bağlandı.
1956
17 Şubat'ta Çoruh adı kaldırıldı. İlin adı resmen Artvin oldu.

Bugün 8 ilçesiyle Doğu Karadeniz'in en güçlü doğa destinasyonlarından biri olan Artvin, bu uzun ve çetrefilli idari serüvenin ardından köklü bir kimliğe sahip. Boğa güreşleri, kestane ormanları, Çoruh rafting parkurları ve onlarca tescilli lezzetiyle artık sadece bir il değil — bir dünya.

Bunları da okuyabilirsiniz
Onur
Onur
Artvinli. Memleketi için bir şeyler üretmek isteyenlerin en samimi haliyle burada. Bu sayfa; bir şehre duyulan sevginin, dijital bir iz bırakma çabasına dönüşmüş halidir.
← Geri Dön
Bu yazıyı paylaş
Bu yazıyı paylaş WhatsApp Facebook X
Ana Sayfa